برای اینکه ماست بازشده کیفیت و طعمش را بهتر حفظ کند، سه عادت بیشترین کمک را می‌کنند: سرد نگه‌داشتن، برداشتن با قاشق تمیز و برگرداندن سریع ظرف اصلی به یخچال. خرید ظرف بزرگ‌تر یا استفاده از کوزه خاص، جای این کارهای ساده را نمی‌گیرد. همچنین نمی‌شود برای همه ماست‌ها یک تعداد روز ثابت پس از بازشدن تعیین کرد؛ دستور همان محصول باید مبنا باشد.

خبر خوب این است که لازم نیست کار پیچیده‌ای انجام دهید. کافی است مسیر ماست را از زمان خرید تا سرو منظم کنید و چند اشتباه تکراری را کنار بگذارید. این راهنما بیشتر درباره همین روال روزمره است؛ نه پیدا کردن ترفندی برای نگه‌داشتن نامحدود محصول.

پیش از بازکردن ظرف، مهلت مصرف را بخوانید

روی بسته، تاریخ مصرف، دمای نگهداری و هر دستور مربوط به پس از بازشدن را پیدا کنید. ممکن است دو محصول با ظاهر مشابه، ترکیب یا بسته‌بندی متفاوتی داشته باشند و مدت توصیه‌شده آن‌ها یکسان نباشد. عددی که در یک مقاله عمومی برای «ماست» نوشته شده، جای دستور تولیدکننده همان بسته را نمی‌گیرد.

اگر بعد از بازشدن زمان مشخصی توصیه شده، تاریخ بازکردن را روی برچسب کوچکی بنویسید. این کار به‌خصوص وقتی چند نفر از یخچال استفاده می‌کنند مفید است. تاریخ بازشدن نباید تاریخ نهایی روی بسته را عقب بیندازد؛ هر دو محدودیت را در نظر بگیرید.

اگر نوشته‌ها پاک شده یا اطلاعات روشن نیست، از تولیدکننده سؤال کنید. بسته را بدون ثبت مشخصات دور نریزید و محتویات را به ظرف بی‌نام منتقل نکنید، چون بعداً تشخیص نوع محصول و زمان مصرف سخت‌تر می‌شود. یک عکس از برچسب هم برای پیگیری اطلاعات کافی است.

سرمای مناسب را با دماسنج بررسی کنید

برای نگهداری غذای یخچالی در خانه، دمای ۴ درجه سانتی‌گراد یا کمتر معیار مناسبی است؛ در کنار آن، دستور روی محصول را رعایت کنید. عدد روی ولوم همیشه دمای واقعی نیست. اگر یخچال نمایشگر دقیق ندارد، یک دماسنج مخصوص یخچال می‌تواند وضعیت را روشن‌تر کند.

محلی را انتخاب کنید که دمایش پایدار است و با بازشدن مکرر در، گرم نمی‌شود. برای بسیاری از یخچال‌ها، قفسه داخلی از جای در مناسب‌تر است؛ ولی چیدمان و مسیر هوای سرد در مدل‌ها تفاوت دارد. ماست را به بخش خیلی سردی که محصول را ناخواسته یخ می‌زند نچسبانید، چون بافت آن ممکن است تغییر کند.

ظرف‌ها را آن‌قدر فشرده نچینید که گردش هوا مختل شود. همچنین ماست و سایر غذاهای آماده خوردن را جایی نگذارید که آب گوشت خام روی آن‌ها چکه کند. یک ظرف دربسته و جای ثابت، هم پیدا کردن ماست را آسان می‌کند و هم احتمال تماس با مواد دیگر را کمتر می‌کند.

ظرف اصلی را سر سفره نگه ندارید

پیش از غذا، به اندازه نیاز در پیاله تمیز بریزید و ظرف اصلی را همان موقع به یخچال برگردانید. اگر مقدار بیشتری لازم شد، دوباره با قاشق تمیز بردارید. این روش بهتر از آن است که ظرف بزرگ تا پایان غذا روی سفره بماند و چند نفر با قاشق‌های متفاوت از آن بردارند.

ماست را کنار قابلمه داغ، اجاق یا پنجره آفتاب‌گیر قرار ندهید. برای غذای نیازمند یخچال، دو ساعت بیرون‌ماندن در دمای معمول اتاق سقف عمومی احتیاط است؛ در هوای بالاتر از حدود ۳۲ درجه، این زمان به یک ساعت کاهش می‌یابد. بهتر است زمان واقعی سرو بسیار کوتاه‌تر باشد.

اگر مهمانی طولانی است، چند ظرف کوچک را نوبتی بیاورید. ظرفی که در یخچال مانده با پیاله‌ای که از ابتدا روی میز بوده یکسان نیست. اضافه‌کردن ماست تازه به ظرفی که مدت زیادی بیرون مانده هم ساعت نگهداری را از نو شروع نمی‌کند.

قاشق تمیز از ظرف زیبا مهم‌تر است

برای برداشتن ماست، قاشقی استفاده کنید که وارد دهان نشده و با غذای دیگر تماس نداشته است. قاشق خورش یا برنج را داخل ظرف اصلی نبرید، حتی اگر فقط مقدار کمی ماست لازم دارید. ظاهر تمیز قاشق همیشه به معنی نداشتن آلودگی نیست.

لبه ظرف و سطح داخلی درپوش را هم با دست یا دستمال آلوده لمس نکنید. اگر درپوش روی پیشخوان خیس یا کنار مواد خام گذاشته شده، بی‌توجه آن را به ظرف برنگردانید. دست‌ها و سطح آماده‌سازی باید تمیز باشند؛ به‌خصوص وقتی برای کودک، سالمند یا فرد با ضعف ایمنی غذا سرو می‌کنید.

باقیمانده پیاله‌ای را که از آن خورده‌اید به ظرف اصلی نریزید. بهتر است از ابتدا سهم کوچک‌تری بردارید و در صورت نیاز اضافه کنید. این روال هم دورریز را کمتر می‌کند و هم کیفیت باقی ماست را به خطر نمی‌اندازد.

آیا لازم است ماست را به ظرف دیگری منتقل کنیم؟

اگر بسته اصلی سالم است و در آن درست بسته می‌شود، انتقال ضروری نیست. هر بار جابه‌جایی، تماس بیشتری با ظرف و وسایل ایجاد می‌کند. اگر درپوش خراب شده یا ظرف برای استفاده روزانه مناسب نیست، از ظرف تمیز، سالم، دربسته و مخصوص تماس با غذا استفاده کنید.

ظرف شیشه‌ای یا پلاستیک مناسب غذا می‌تواند کاربردی باشد. خراش عمیق، ترک یا بخشی که به‌خوبی شسته نمی‌شود، انتخاب را نامناسب می‌کند. مزیت عملی ظرف این است که بتوان آن را تمیز کرد، درش را بست و مشخصات ماست را روی آن نگه داشت؛ گران‌بودن یا سنتی‌بودن ظرف معیار ایمنی نیست.

کوزه یا ظرف سفالی هم نگهداری بدون یخچال را مجاز نمی‌کند. درباره مناسب‌بودن لعاب برای تماس با غذا باید اطلاعات معتبر داشته باشید؛ از روی رنگ ظرف نمی‌توان وجود یا نبود فلزات ناخواسته را تشخیص داد. اگر مشخصات ظرف معلوم نیست، انتخاب ساده‌تر و قابل‌بررسی‌تری داشته باشید.

آب روی ماست را خالی کنیم یا هم بزنیم؟

مقداری آب‌اندازی طبیعی ممکن است پس از بازشدن یا برداشتن ماست رخ بدهد. اگر محصول از نظر تاریخ، نگهداری و ظاهر مشکلی ندارد، می‌توانید مایع را با ماست مخلوط کنید. هم‌زدن آرام فقط برای یکدست‌شدن بافت است؛ برای این کار هم از قاشق تمیز استفاده کنید.

آبگیری ماست، نگهداری سرد را بی‌نیاز نمی‌کند و راهی برای تمدید خودکار مهلت مصرف نیست. اگر برای تهیه ماست چکیده آب آن را می‌گیرید، فرایند باید با وسایل تمیز و در یخچال انجام شود. آویزان‌کردن کیسه ماست برای مدت طولانی در آشپزخانه گرم، روش مناسبی برای حفظ ایمنی نیست.

اگر تغییر بافت با بوی نامطبوع، لکه ناشناخته یا نشانه دیگری همراه است، آن را صرفاً آب‌اندازی معمول حساب نکنید. در این وضعیت، بیشتر هم‌زدن یا مخلوط‌کردن با ظرف تازه، مشکل را حل نمی‌کند.

ماست و خیار را جداگانه آماده کنیم؟

برای مصرف روزانه، بهتر است مقدار موردنیاز ماست را جدا کنید و بعد خیار، سبزی یا موسیر را به همان سهم اضافه کنید. این کار باعث می‌شود ظرف اصلی کمتر باز بماند و هر بار ترکیب متناسب با نیاز آماده شود. خیار و سبزی باید پیش از خردکردن درست شسته شوند.

برای مخلوط آماده‌شده هم ظرف دربسته و نگهداری سرد لازم است. مهلت نوشته‌شده روی ماست ساده را بدون توجه به مواد افزوده به ترکیب خانگی تعمیم ندهید. اگر می‌خواهید از قبل آماده کنید، مقدار کم و برنامه نزدیک به زمان مصرف انتخاب کنید، نه ظرف بزرگی که چند روز بی‌برنامه جابه‌جا شود.

فریزکردن چه کمکی می‌کند؟

انجماد می‌تواند برای بعضی کاربردهای آشپزی مفید باشد، اما بافت ماست پس از بازشدن یخ ممکن است دانه‌دانه‌تر یا آب‌انداخته شود. بنابراین برای کسی که ماست را با بافت اولیه کنار غذا می‌خواهد، همیشه بهترین راه نیست. پیش از فریزکردن، دستور بسته را بررسی کنید و فقط محصول سالم و در مهلت مصرف را در نظر بگیرید.

اگر فریز می‌کنید، سهم‌های کوچک در ظرف مناسب فریزر با فضای کافی برای انبساط آماده کنید و تاریخ بزنید. یخ‌زدایی را در یخچال انجام دهید، نه روی پیشخوان. فریزکردن ماستی که قبلاً مدت نامطمئنی در گرما مانده، آن را دوباره ایمن نمی‌کند و همه میکروب‌ها را از بین نمی‌برد.

ماست بازشده را چطور به محل کار ببریم؟

اگر به اندازه میان‌وعده در ظرف کوچک جدا می‌کنید، زمان انتقال را کوتاه نگه دارید و ظرف را از قبل تمیز و آماده کنید. ماست را سرد از یخچال بردارید و در کیف عایق همراه بسته سردکننده بگذارید. رسیدن به مقصد پایان مراقبت نیست؛ ظرف باید در یخچال مناسب محل کار قرار بگیرد، نه روی میز تا زمان ناهار.

روی ظرف شخصی نام و تاریخ لازم را بنویسید تا با ظروف دیگر اشتباه نشود. اگر یخچال مشترک خیلی گرم است، درش درست بسته نمی‌شود یا امکان نگهداری سرد ندارید، بهتر است ماست را در خانه مصرف کنید. کوچک‌بودن ظرف یا بازنشدن آن در مسیر، نیاز به سرما را از بین نمی‌برد. برای برگشتن هم باقیمانده‌ای را که مدت نامعلومی بیرون مانده دوباره ذخیره نکنید.

یک روال ساده برای خانواده

برای ظرف اصلی جای ثابتی در یخچال بگذارید، تاریخ بازشدن را ثبت کنید و یک قاشق سرو تمیز کنار پیاله‌ها داشته باشید. پیش از خرید هم موجودی را ببینید؛ بسته کوچک‌تر گاهی با دورریز کمتر، از خرید ظرف بزرگ مقرون‌به‌صرفه‌تر است.

اگر محصول کپک زده، تغییر غیرعادی دارد یا نگهداری آن نامطمئن بوده، آن را مصرف نکنید و برای تشخیص نچشید. نگهداری درست، کیفیت را حفظ می‌کند؛ قرار نیست مهلت مصرف را نامحدود کند.

مطالعه بیشتر

منابع