جلوی یخچال فروشگاه ایستادهاید و بین ماست ساده و یونانی مردد شدهاید؟ هر دو میتوانند در بارداری انتخاب مناسبی باشند؛ به شرط پاستوریزه بودن، نگهداری درست و تناسب با نیاز غذایی شما. ماست یونانی معمولاً غلیظتر و پرپروتئینتر است، اما این ویژگی به معنی بهتر بودن آن برای همه مادران نیست.
اگر ماست معمولی را دوست دارید و با آن راحت هستید، لازم نیست فقط به دلیل بارداری آن را عوض کنید. از طرف دیگر، اگر یک میانوعده غلیظتر و پروتئینیتر میخواهید، ماست یونانی هم میتواند گزینه خوبی باشد. انتخاب درست با چند مقایسه ساده روشن میشود.
تفاوت اصلی این دو ماست چیست؟
در روش معمول تهیه ماست یونانی، بخشی از آب ماست گرفته میشود و بافت غلیظتری باقی میماند. وقتی آب کمتر شود، مقدار بعضی مواد مغذی در هر قاشق بیشتر میشود. با این حال، شیوه تولید محصولات بازار یکسان نیست و برخی با ترکیبات یا روشهای دیگری به بافت غلیظ میرسند.
ماست معمولی رقیقتر و برای کنار غذا آشناتر است. ماست یونانی بافتی دارد که برای میانوعده، سس یا ترکیب با میوه مناسب است. این تفاوت کاربردی مهم است: بهترین انتخاب، محصولی است که بتوانید بهراحتی و در مقدار مناسب در برنامهتان جا بدهید.
غلظت بهتنهایی ارزش غذایی را نشان نمیدهد. ماستی که سفتتر است الزاماً کلسیم بیشتر، قند کمتر یا چربی کمتری ندارد. برای فهمیدن این موارد باید اطلاعات همان ظرف را بخوانید، نه اینکه از ظاهرش نتیجه بگیرید.
برای پروتئین بیشتر، کدام را انتخاب کنیم؟
بسیاری از ماستهای یونانی در مقدار مساوی از ماست معمولی پروتئین بیشتری دارند. این موضوع میتواند زمانی کاربردی باشد که دنبال میانوعدهای هستید که بخشی از پروتئین روزتان را تأمین کند، یا حجم زیاد غذا برایتان خوشایند نیست.
اما برای مقایسه باید مقدارها برابر باشند. فرض کنید ماست اول در هر ۱۰۰ گرم ۴ گرم پروتئین و ماست دوم در همین مقدار ۸ گرم پروتئین دارد. با خوردن ۱۵۰ گرم از آنها، بهترتیب ۶ و ۱۲ گرم پروتئین دریافت میکنید. این مثال فرضی است و مشخصات یک برند خاص نیست.
از این تفاوت نباید نتیجه گرفت که همه نیاز پروتئین را باید از ماست یونانی بگیرید. تخممرغ کاملاً پخته، حبوبات، گوشت و دیگر غذاهای مناسب هم در برنامه متنوع جای دارند. اگر دریافت غذا کم شده، بهتر است کل برنامه بررسی شود، نه اینکه فقط یک خوراکی را بیشتر کنید.
آیا ماست یونانی کلسیم بیشتری دارد؟
نه همیشه. در آبگیری ماست، مقداری از کلسیم هم ممکن است همراه بخش مایع خارج شود. بعضی تولیدکنندگان محصول را دوباره با کلسیم غنی میکنند و بعضی چنین کاری نمیکنند. بنابراین از عبارت «پروتئین بالا» نمیشود به «کلسیم بالا» رسید.
اگر هدفتان دریافت کلسیم است، مقدار آن را در جدول تغذیهای پیدا کنید. ممکن است یک ماست معمولی در هر ۱۰۰ گرم، کلسیم بیشتری از یک ماست یونانی داشته باشد. این موضوع نقص هیچکدام نیست؛ نشان میدهد آنها لزوماً از همه نظر معادل یکدیگر نیستند.
اگر مقدار کلسیم درج نشده، عدد قطعی برای محصول حدس نزنید. اطلاعات تولیدکننده میتواند کمک کند. در بارداری، مقدار کلسیم از کل غذاها و مکملها بررسی میشود؛ لازم نیست یک محصول بهتنهایی همه نیاز را برآورده کند.
ماست یونانی کمچرب است یا پرچرب؟
هر دو نوع وجود دارد. «یونانی» نام روش یا سبک محصول است و درصد چربی را مشخص نمیکند. یک ماست یونانی ممکن است کمچرب باشد و محصول دیگری خامه یا چربی بیشتری داشته باشد. ماست معمولی هم چنین تنوعی دارد.
اگر برنامه غذایی ویژهای ندارید، انواع ساده با چربی اشباع کمتر و بدون شکر افزوده معمولاً برای مصرف روزمره انتخاب مناسبی هستند. اما اگر کموزنید یا به دلیل تهوع غذای کافی نمیخورید، انتخاب فقط بر اساس کمترین کالری ممکن است به نیازتان پاسخ ندهد.
در چنین شرایطی، متخصص تغذیه میتواند با توجه به وزنگیری بارداری و غذاهایی که تحمل میکنید، نوع مناسب را پیشنهاد کند. تصمیم را از روی عبارتهای «رژیمی»، «طبیعی» یا تصویر ورزشکار روی بسته نگیرید.
طعم ساده یا میوهای؛ کدام مناسبتر است؟
برای مقایسه منصفانه، ماست ساده را با ماست ساده مقایسه کنید. یک محصول یونانی شیرینشده با یک ماست معمولی بدون شکر، فقط در غلظت و پروتئین تفاوت ندارد. شکر افزوده، مربا، شربت یا ترکیبات همراه میتوانند مقدار انرژی و کربوهیدرات را هم تغییر دهند.
وجود مقداری قند در ماست ساده طبیعی است؛ شیر قندی به نام لاکتوز دارد. پس دیدن عددی مقابل «قند» الزاماً به معنی اضافه شدن شکر نیست. فهرست ترکیبات کمک میکند بفهمید محصول شیرین شده یا قند آن از خود شیر آمده است.
اگر طعم ساده را نمیپسندید، میتوانید چند تکه میوه شستهشده به آن اضافه کنید. مقدار و نوع میوه را با اشتها و برنامه غذایی خود هماهنگ کنید. در دیابت بارداری، ماست یونانی هم آزاد و نامحدود نیست و کربوهیدرات ماست و میوه باید با هم در نظر گرفته شوند.
اگر با شیر نفخ میگیریم، یونانی بهتر است؟
بعضی افراد ماست را از شیر راحتتر هضم میکنند و ماست آبگیریشده هم ممکن است لاکتوز کمتری داشته باشد. با این حال، ماست یونانی بهطور خودکار «بدون لاکتوز» نیست. اگر به این ویژگی نیاز دارید، باید روی بسته مشخص شده باشد.
برای فهمیدن تحمل خودتان، مقدار کمی از یک محصول ساده را امتحان کنید و چند چیز را همزمان عوض نکنید. مثلاً اگر ماست را همراه سیر، خیار و غذای سنگین میخورید، نمیتوان ناراحتی را با اطمینان به نوع ماست نسبت داد.
حساسیت به پروتئین شیر با عدم تحمل لاکتوز فرق دارد. اگر حساسیت تأییدشده دارید، ماست یونانی و محصول بدون لاکتوز هم ممکن است برایتان مناسب نباشند. انتخاب جایگزین در این وضعیت باید با راهنمایی درمانی انجام شود.
یک روش سریع برای مقایسه دو ظرف ماست
بهجای خواندن همه نوشتههای تبلیغاتی، این مسیر را دنبال کنید:
- ابتدا پاستوریزه بودن، تاریخ و شرایط نگهداری را بررسی کنید.
- مقدار مرجع جدول را پیدا کنید؛ ۱۰۰ گرم، یک وعده یا کل ظرف؟
- پروتئین، کلسیم، چربی و کربوهیدرات را در مقدار برابر مقایسه کنید.
- فهرست ترکیبات را برای شکر افزوده و مواد مورد حساسیت بخوانید.
- قیمت را برای مقدار مصرف واقعی خودتان بسنجید.
فرض کنید یک ظرف کوچک گرانتر است، اما مقدار بیشتری از آن را هم در هر وعده میخورید. مقایسه صرف قیمت ظرفها کافی نیست. در مقابل، اگر ماست معمولی مقرونبهصرفهتر است و نیاز شما را پاسخ میدهد، لازم نیست برای تغذیه مناسب حتماً محصول گرانتری بخرید.
در عمل، هرکدام را چطور مصرف کنیم؟
اگر بافت رقیقتر دوست دارید، ماست معمولی کنار ناهار یا همراه یک غذای ساده مناسب است. اگر بافت غلیظ را میپسندید، ماست یونانی را میتوانید با میوه یا کمی جو دوسر مصرف کنید. اینها ایده سرو هستند و اندازه وعده باید متناسب با اشتها و برنامه شما باشد.
برای درست کردن سس، چند قاشق ماست یونانی را با کمی آب و سبزی شستهشده مخلوط کنید تا به غلظت دلخواه برسد. ماست معمولی هم برای همین کار قابل استفاده است؛ فقط ممکن است آب کمتری بخواهد. لازم نیست برای هر کاربرد محصول جداگانه بخرید.
اگر تهوع دارید، از مقدار کم شروع کنید. ممکن است امروز بافت غلیظ را بهتر تحمل کنید و روز دیگر ماست معمولی خوشایندتر باشد. بهجای اصرار به یک انتخاب ثابت، مقدار و زمان مصرف را با حال خودتان هماهنگ کنید. ناتوانی در نگه داشتن غذا و مایعات نیاز به تماس با پزشک یا ماما دارد.
پروبیوتیک بودن، تضمین درمان نیست
برخی ماستها باکتریهای زنده یا سویههای پروبیوتیک افزوده دارند. اثر این محصولات به نوع باکتری و شرایط فرد بستگی دارد و نمیتوان از یک نام روی بسته، درمان یبوست، عفونت یا مشکل بارداری را نتیجه گرفت.
ماست را بهعنوان غذا انتخاب کنید؛ برای درمان علامت مشخص، دنبال بررسی علت باشید. محصولی که با آن راحت هستید و ترکیب مناسبی دارد، ارزش غذایی خودش را دارد حتی اگر ادعای ویژهای روی بسته ننوشته باشد.
انتخاب آخر باید با نیاز شما جور باشد
اگر پروتئین بیشتر در حجم کمتر برایتان مهم است، ماست یونانیِ دارای این ویژگی را بررسی کنید. اگر اولویتتان کلسیم، قیمت مناسب یا بافت آشناست، ماست معمولی هم میتواند انتخاب خوبی باشد. برای هر دو، سلامت محصول و مقدار مصرف از نامشان مهمتر است.
در محصولات پگاه نیز جدول همان محصول را ملاک بگیرید. میتوانید دو گزینه را کنار هم بگذارید و یکی را برای میانوعده و دیگری را برای کنار غذا انتخاب کنید؛ لازم نیست یکی را برای همیشه برنده اعلام کنید.
مطالعه بیشتر
- مصرف ماست در بارداری؛ چه نوعی بخوریم و چقدر؟
- ماست برای عدم تحمل لاکتوز؛ چطور تحمل خودمان را بشناسیم؟
